Nafaka Artışı Nedir?

Nafaka artışı, daha önce belirlenmiş nafaka tutarının zaman içinde alım gücünü kaybetmesi veya ihtiyaçların artması nedeniyle yükseltilmesidir. İştirak, yoksulluk ve yardım nafakalarında koşulları varsa artırım istenebilir.

Mahkeme ilk kararda gelecek yıllarda uygulanacak artış oranını belirlemiş olabilir. Böyle bir hüküm varsa yeni tutar kararın kapsamına ve artış tarihine göre hesaplanır; hüküm yoksa nafaka kendiliğinden her yıl artmaz.

Nafaka Artış Oranı Nasıl Hesaplanır?

Kararda TÜFE, on iki aylık ortalama veya belirli bir sabit oran öngörülmüşse hesaplama bu ölçüte göre yapılır. Yeni nafaka, mevcut tutara artış oranının eklenmesiyle bulunur ve kararın belirttiği başlangıç tarihinde uygulanır.

Karardaki ifade dikkatle okunmalıdır; yıllık TÜFE, aylık TÜFE ve on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı farklı verilerdir. Yanlış endeks veya yanlış ay kullanılması ödeme farkı ve icra uyuşmazlığı doğurabilir.

TÜFE ile Nafaka Artışı Nasıl Yapılır?

TÜFE’ye bağlı artışlarda Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan ve mahkeme kararında belirtilen dönem verisi esas alınır. Hesaplama tarihinde henüz ilgili ay verisi açıklanmamışsa kararın öngördüğü artış günü ve mevcut son veri birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin kararda on iki aylık ortalamalara göre TÜFE artışı yazıyorsa yalnızca yıllık enflasyon oranı kullanılamaz. Artışın yılda bir kez mi, dava tarihinin yıl dönümünde mi yoksa takvim yılı başında mı yapılacağı da karar metninden belirlenir.

Nafaka Artırım Davası Ne Zaman Açılır?

Mevcut nafakanın ihtiyaçları karşılamaması, çocuğun eğitim ve sağlık giderlerinin artması veya ekonomik koşulların önemli ölçüde değişmesi hâlinde artırım davası açılabilir. Kanunda her nafaka artırım davası için beklenmesi zorunlu sabit bir süre bulunmaz.

Mahkeme önceki karar tarihinden sonra gerçekleşen değişiklikleri, nafaka alacaklısının ihtiyaçlarını ve yükümlünün ödeme gücünü inceler. Sadece enflasyon değil gelir artışı, yeni giderler ve hakkaniyet de yeni tutarın belirlenmesinde rol oynar.

Nafaka Artışı Geçmişe Dönük Uygulanır mı?

Artış hükmü bulunan kararlarda yeni tutar, hükümde belirtilen tarihten itibaren istenebilir. Artırım davasında hükmedilen yeni nafakanın başlangıcı ise talep ve kararın içeriğine göre çoğunlukla dava tarihiyle ilişkilendirilir.

Ödenmeyen artış farkları ilamlı icra takibine konu olabilir. Geçmiş dönem hesabında her yılın oranı sırasıyla uygulanmalı, yapılan ödemeler tarihleriyle düşülmeli ve kararın kesinleşme ile uygulanma hükümleri ayrıca incelenmelidir.