Vekalet ücreti hesaplama işlemi; hukuki yardımın türü, davanın görüldüğü mahkeme, uyuşmazlık değeri ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınarak yapılır. Hesaplama sırasında avukat ile müvekkil arasındaki ücret ile mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekalet ücretinin birbirinden ayrılması gerekir.
Vekalet Ücreti Nedir?
Vekalet ücreti, avukatın sunduğu hukuki yardım karşılığında doğan ücrettir. Danışmanlık, sözleşme hazırlama, dava takibi ve icra işlemleri gibi hizmetler için ücret belirlenebilir. Ödenecek miktar; işin kapsamına, uyuşmazlığın niteliğine, harcanacak emeğe ve yürürlükteki tarifeye göre değişiklik gösterebilir.
Uygulamada vekalet ücreti iki farklı anlamda kullanılır. Akdi vekalet ücreti, avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmeden doğar. Karşı taraf vekalet ücreti ise dava sonunda haksız çıkan tarafa yükletilen ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre mahkeme tarafından belirlenen yargılama gideridir.
Vekalet Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Hesaplamada öncelikle hukuki yardımın türü ve ücretin maktu mu yoksa nispi mi olduğu belirlenir. Konusu parayla ölçülemeyen veya tarifede açıkça maktu ücrete bağlanan işlerde sabit tutar uygulanır. Konusu para olan bazı dava ve takiplerde ise uyuşmazlık değeri, tarifedeki kademeli oranlara göre hesaplamaya alınır.
Nispi hesaplama yapılırken dava değerinin tamamına tek bir oran uygulanmayabilir. Tutar, tarifede belirtilen dilimlere ayrılarak her dilim için öngörülen oran ayrı ayrı hesaplanır ve sonuçlar toplanır. Hükmedilecek karşı vekalet ücreti, kabul ve ret oranı ile tarifedeki alt ve üst sınırlardan da etkilenebilir.
Akdi Vekalet Ücreti ile Karşı Vekalet Ücreti Arasındaki Fark
Akdi vekalet ücreti, avukat ile müvekkilin yaptığı ücret sözleşmesine dayanır ve hukuki hizmet karşılığında müvekkil tarafından ödenir. Bu ücret maktu bir bedel veya dava ya da hükmolunacak değerin belirli bir yüzdesi olarak kararlaştırılabilir. Yüzde üzerinden yapılan sözleşmelerde oran, Avukatlık Kanunu uyarınca yüzde 25'i aşamaz.
Karşı vekalet ücreti ise mahkeme tarafından yargılama sonunda hükmedilir ve kural olarak davada haksız çıkan tarafa yükletilir. Bu ücret, müvekkilin kendi avukatına sözleşme gereğince ödeyeceği ücretin yerine geçmez. Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti avukata aittir; ancak taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
2025-2026 Vekalet Ücreti Tarifesi Nasıl Uygulanır?
Vekalet ücreti hesaplanırken hüküm veya hukuki yardım tarihinde yürürlükte bulunan Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ilgili hükümleri dikkate alınır. 2025-2026 tarifesinde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu ücret 45.000 TL, sulh hukuk mahkemelerinde 30.000 TL ve tüketici mahkemelerinde 22.500 TL olarak belirlenmiştir.
Ağır ceza ve çocuk ağır ceza mahkemelerindeki davalar için maktu ücret 65.000 TL, icra dairelerinde yapılan takipler için 9.000 TL ve tahliyeye ilişkin icra takipleri için 20.000 TL'dir. Ancak davanın konusu para ile ölçülebiliyorsa tarifedeki nispi ücret hükümleri ve maktu ücretle ilgili karşılaştırma kuralları da uygulanabilir. Bu nedenle yalnızca mahkeme adını seçerek yapılan hesaplama her dosyada kesin sonucu vermeyebilir.
Vekalet Ücretini Etkileyen Unsurlar Nelerdir?
Vekalet ücretini davanın görüldüğü mahkeme, hukuki yardımın türü, dava veya takip değeri, kabul ve ret oranı ile tarifenin yürürlük tarihi etkiler. Duruşmalı ve duruşmasız işler, icra takipleri, ceza yargılamaları ve kanun yolu başvuruları için farklı tutar veya hesaplama yöntemleri uygulanabilir.
Avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmede işin kapsamı, ödeme zamanı, vergi ve masrafların ücrete dahil olup olmadığı açıkça belirtilmelidir. Dava harcı, bilirkişi ücreti, tebligat gideri ve diğer yargılama masrafları vekalet ücretinden farklı kalemlerdir. Hesaplama aracından elde edilen sonuç bu nedenle bilgilendirme amaçlı yaklaşık bir tutar olarak değerlendirilmelidir.