Kira stopaj hesaplama, vergi kesintisi yapmakla yükümlü kişi veya kurumların iş yeri kira ödemesi üzerinden keseceği gelir vergisini belirler. Hesaplamada kiranın net veya brüt kararlaştırılması ve kiracının tevkifat sorumlusu olup olmadığı önem taşır.
Kira Stopajı Nedir?
Kira stopajı, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan kişi ve kuruluşların iş yeri olarak kiraladıkları taşınmaz için yaptıkları kira ödemesinden gelir vergisi keserek vergi dairesine yatırmasıdır. Kesinti kiraya veren adına peşin ödenmiş gelir vergisi niteliğindedir.
Stopaj yükümlüsü çoğunlukla kiracıdır ancak her kiracı vergi kesintisi yapmak zorunda değildir. Ticari işletmeler, şirketler, dernekler, vakıflar ve kanunda sayılan diğer sorumluların durumu ile kiraya verenin hukuki niteliği birlikte incelenmelidir.
Kira Stopajı Nasıl Hesaplanır?
Genel uygulamada brüt iş yeri kirası üzerinden yüzde 20 oranında gelir vergisi stopajı hesaplanır. Brüt kira 50.000 TL ise 10.000 TL stopaj kesilir ve kiraya verene 40.000 TL net ödeme yapılır.
Kira sözleşmesinde bedel brüt yazılmışsa stopaj doğrudan bu tutar üzerinden bulunur. Bedel net olarak kararlaştırılmışsa önce brütleştirme yapılır; yüzde 20 oranında net tutar brütün yüzde 80’ine karşılık geldiği için net kira 0,80’e bölünür.
Net Kiradan Brüt Kira Nasıl Bulunur?
Net kira, kiraya verenin eline geçmesi kararlaştırılan tutardır. Yüzde 20 stopaj uygulanan bir sözleşmede brüt kira net tutarın 0,80’e bölünmesiyle; stopaj ise bulunan brüt tutarın yüzde 20’si alınarak hesaplanır.
Örneğin net kira 40.000 TL ise brüt kira 50.000 TL, stopaj 10.000 TL’dir. Sözleşmede stopajın kira bedeline dahil olup olmadığı açık değilse taraflar arasında ödeme miktarı konusunda uyuşmazlık doğabilir.
Konut Kirasında Stopaj Uygulanır mı?
Gerçek kişiye konut olarak kiralanan taşınmazlar için yapılan olağan kira ödemelerinde kira stopajı uygulanmaz. Konut kira gelirinin beyanı ve vergilendirilmesi, şartları varsa taşınmaz sahibi tarafından yıllık gelir vergisi beyannamesiyle yapılır.
Taşınmazın fiilen hangi amaçla kullanıldığı önemlidir. Konut olarak düzenlenen bir yerin şirket tarafından iş yeri, personel lojmanı veya başka bir amaçla kullanılması stopaj değerlendirmesini değiştirebileceğinden sözleşme ve fiilî kullanım birlikte incelenmelidir.
Kira Stopajını Kim Beyan Eder ve Öder?
Vergi kesintisi yapmakla yükümlü kiracı, hesapladığı stopajı muhtasar ve prim hizmet beyannamesi veya durumuna uygun beyan yöntemiyle bildirerek vergi dairesine öder. Kiraya verene yapılan net ödeme ile vergi dairesine yatırılan stopajın toplamı brüt kira giderini oluşturur.
Kiraya veren yıllık beyanname vermek zorundaysa yıl içinde kesilen stopajı hesaplanan gelir vergisinden mahsup edebilir. Beyan sınırları her yıl değiştiğinden gelirlerin toplamı ve ilgili yıl için ilan edilen tutarlar ayrıca kontrol edilmelidir.
