Avukatın Borçlunun Yakınlarını Aramasına 125 Bin TL Ceza

İcra takibi süreçlerinde alacağın tahsili amacıyla başvurulan yöntemlerin hukuk sınırları içinde kalması, hem borçlu haklarının korunması hem de avukatlık meslek etiği açısından büyük önem taşımaktadır. Son dönemde Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK) tarafından verilen emsal bir karar, borçlunun kendisine ulaşılamadığı gerekçesiyle yakınlarına (anne, baba, eş veya kardeş gibi) SMS gönderilmesinin veya bu kişilerin aranmasının ağır yaptırımlarla sonuçlanacağını tescillemiştir. İlgili kararda, borçlunun yakınlarına mesaj atan bir avukata 125.000 TL idari para cezası uygulanmasına hükmedilmiştir.

Bu karar, alacaklı vekili olan hukukçuların veri işleme faaliyetlerinde “hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma” ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmaları gerektiğini hatırlatmaktadır. Borçlunun borç bilgisi, kişisel veri niteliğindedir ve bu verinin ilgisi olmayan üçüncü kişilerle paylaşılması, veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklerin ihlali anlamına gelmektedir.

KVKK Açısından Veri İhlali ve Yakınların Aranması

KVKK uyarınca, bir kişinin telefon numarası ve borç durumu gibi bilgiler “kişisel veri” olarak kabul edilir. Bu verilerin işlenmesi veya üçüncü kişilere aktarılması için açık rıza ya da kanunda belirtilen istisnai hallerden birinin bulunması şarttır. Borçlunun yakınlarının, takip dosyasıyla hiçbir hukuki bağı (kefalet vb.) bulunmamasına rağmen aranması, bu kişilerin verilerinin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi ve kullanılması demektir.

Kurulun verdiği 125 bin TL’lik ceza kararı, “veri sorumlusu” sıfatıyla hareket eden hukuk bürolarının veri işleme envanterlerini gözden geçirmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Sadece borçluya ulaşmak amacıyla dahi olsa, üçüncü kişilerin huzur ve sükununu bozacak şekilde iletişime geçilmesi şu ihlalleri doğurmaktadır:

• Hukuka Aykırı Veri İşleme: Yakınların iletişim bilgilerinin rıza dışı kullanılması.

• Gizlilik İhlali: Borçlunun özel hayatına ilişkin bir bilginin (borç durumu) ailesine ifşa edilmesi.

• Meslek Etiği İhlali: Avukatlık Kanunu ve reklam yasağı yönetmeliklerine aykırı, baskı unsuru oluşturan yöntemlerin kullanılması.

Mağdur Olan Yakınlar İçin Hukuki Haklar

Eğer bir borçlunun yakınıysanız ve borçla hiçbir ilginiz olmadığı halde sürekli aramalar veya mesajlar (SMS) alıyorsanız, bu durum karşısında sessiz kalmak zorunda değilsiniz. Hukuka aykırı bu yöntemlere karşı başvurulabilecek yollar şunlardır:

1. KVKK Başvurusu: Kişisel verilerinizin izinsiz işlendiği gerekçesiyle ilgili veri sorumlusuna (hukuk bürosuna veya kuruma) yazılı başvuruda bulunabilir, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikayette bulunabilirsiniz.

2. Cumhuriyet Savcılığı Şikayeti: Türk Ceza Kanunu m. 123 uyarınca “Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma” ve m. 136 uyarınca “Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme” suçlarından suç duyurusunda bulunulabilir.

3. Baro Şikayeti: Avukatın meslek kurallarına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle bağlı bulunduğu baroya disiplin soruşturması açılması için başvurulabilir.

4. Tazminat Davası: Yaşanan rahatsızlık ve kişisel verilerin ihlali nedeniyle oluşan manevi zarar için Asliye Hukuk Mahkemelerinde manevi tazminat davası açılması mümkündür.