Pusula Portföy fonlarında katılma payı bulunan yatırımcılar için ilk adım, sahip oldukları fonun SPK’nın tasfiye listesinde yer alıp almadığını ve varsa daha önce verdikleri satış emrinin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etmektir. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül 2026’da bazı fonların alım satımını durdurmuş ve belirli fonların tasfiyesine karar vermiştir.
Tasfiye kapsamındaki Pusula Portföy fonlarının işlemlerini yürütmek üzere Ziraat Bankası görevlendirilmiştir. Fon varlıkları nakde dönüştürüldükçe yatırımcılara ödeme yapılması öngörülmektedir. Ödenecek tutar, yatırımcının fona başlangıçta yatırdığı paraya eşit olmak zorunda değildir. Bu yazı, 21 Eylül 2026 itibarıyla yayımlanan SPK kararlarına göre hazırlanmıştır.
Hangi Pusula Portföy Fonları Tasfiye Kapsamında?
SPK’nın kararı iki ayrı sonuç doğuruyor: Belirtilen portföy yönetim şirketlerinin TEFAS’ta işlem gören fonları alım satıma kapatılmıştır; tasfiye kararı ise listede adı yazılı fonlar için verilmiştir. Bu nedenle yatırımcı, yalnızca fonun Pusula Portföy tarafından kurulmuş olmasına bakarak tasfiye kapsamında olduğunu varsaymamalıdır.
SPK’nın 2026/61 sayılı bültenindeki güncel listede Pusula Portföy’e ait şu 12 fon yer almaktadır:
| Hisse senedi serbest fonları | Para piyasası fonları |
|---|---|
| Birinci Hisse Senedi Serbest (TL) Fon | Para Piyasası (TL) Fonu |
| İkinci Hisse Senedi Serbest Fon | İkinci Para Piyasası (TL) Fonu |
| İkinci Katılım Hisse Senedi Serbest Fon | Para Piyasası Katılım (TL) Fonu |
| Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fon | |
| Dördüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fon | |
| Beşinci Hisse Senedi Serbest (TL) Fon | |
| Doğu Hisse Senedi Serbest (TL) Fon | |
| Güney Hisse Senedi Serbest (TL) Fon | |
| Kuzey Hisse Senedi Serbest (TL) Fon |
Tabloda okunabilirlik için fon adlarının ortak “Pusula Portföy” kısmı ve bazı parantez içi tanımlar kısaltılmıştır. Kesin eşleştirme fonun tam unvanı veya koduyla SPK’nın 2026/61 sayılı bültenindeki liste üzerinden yapılmalıdır.
Fon Alım Satımı Neden Durduruldu?
SPK, 17 Eylül 2026 tarihli kararında Pusula Portföy’ün de aralarında bulunduğu yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS’ta işlem gören fonlarını alım ve satıma kapattı. Aynı kararda belirli fonların tasfiyesine hükmedildi. Tasfiye listesindeki fonlar için TEFAS dışındaki dağıtım kanallarından da yeni alım veya iade talimatı gerçekleştirilemeyeceği düzenlendi.
Alım satımın durdurulması, yatırımcının fon payı üzerindeki hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Katılma payları kayıtlar üzerinden belirlenir; tasfiye kapsamındaki fonların varlıkları ilgili usule göre değerlendirilir. İşlemlerin durması ile yatırımın tamamının kaybedilmesi aynı sonuç değildir. SPK’nın 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenleri kararların kapsamını gösterir.
Yatırımcı Fon Payını ve Bakiyesini Nereden Kontrol Edebilir?
Yatırımcı, öncelikle fonu satın aldığı banka veya aracı kurumdaki hesabından fon kodunu, katılma payı adedini, işlem geçmişini ve satış emri durumunu kontrol etmelidir. Hesap ekranında görünen güncel veya geçmiş portföy değeri, tasfiye sonunda ödenecek kesin tutar olarak kabul edilmemelidir.
Kayden izlenen sermaye piyasası araçlarına ilişkin hak sahipliği kayıtları Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde tutulur. Yatırımcı, MKK e-YATIRIMCI üzerinden kendi kayıtlarını da inceleyebilir. Banka veya aracı kurum ekranıyla MKK kayıtları arasında fark görülürse fon kodu, pay adedi ve işlem tarihleri belirtilerek ilgili kuruluşa yazılı açıklama talebi iletilmelidir.
Daha Önce Verilen Fon Satış Emrine Ne Olacak?
Satış emri vermiş olmak, emrin gerçekleştiği ve bedelin kesinleştiği anlamına gelmez. Emir tarihi, emrin iletildiği kanal, fonun valör kuralları ve emrin gerçekleşme durumu ayrı ayrı incelenmelidir. Yatırımcı, işlem geçmişinde emrinin “gerçekleşti”, “bekliyor” veya “iptal edildi” şeklinde nasıl göründüğünü belgelemelidir.
SPK, TEFAS üzerinden verilmiş ancak gerçekleştirilememiş fon iade taleplerinden doğan tutarların fon hesabına borç kaydedilmesini ve tasfiye sırasında elde edilen nakitten öncelikle bu borçların ödenmesini düzenlemiştir. Bu özel hüküm, bütün satış emirlerinin aynı durumda olduğu veya emri erken veren herkesin yatırdığı parayı eksiksiz alacağı anlamına gelmez. İhbarlı ve para piyasası fonları için talimat saatlerine ilişkin ayrıntılar da 2026/61 sayılı bültende yer alır.
Ziraat Bankasının Tasfiye Sürecindeki Görevi Nedir?
SPK, tasfiye listesinde yer alan Pusula Portföy fonları bakımından Ziraat Bankasını portföy saklayıcısı olarak görevlendirmiş ve tasfiye işlemlerini yürütme yetkisi vermiştir. Karara göre banka ile MKK arasında yatırımcı paylarına ilişkin mutabakat yapılır; fonun varlıkları ve borçları belirlenir; varlıkların nakde dönüştürülmesiyle oluşan tutarlar ödeme planı kapsamında dağıtılır.
Bankanın görevlendirilmesi, yatırımcıya anapara garantisi verildiği veya bankanın bütün fon zararlarını üstlendiği anlamına gelmez. Bankanın sorumluluğu ile fon kurucusunun, yöneticisinin ve dağıtıcı kuruluşun olası sorumlulukları farklı hukuki temellere dayanır. Bir uyuşmazlıkta hangi kuruluşa hangi işlem nedeniyle başvurulacağı somut kayıtlar incelenerek belirlenmelidir.
Yatırımcılara Ödenecek Tutar Nasıl Hesaplanacak?
SPK’nın belirlediği usule göre fon portföyündeki varlıklar, yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek nakde dönüştürülür. Elde edilen nakdin, bankanın belirleyeceği ödeme dönemlerinde, yatırımcıların mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına katılma payı sahipliği oranında aktarılması öngörülür.
Bu nedenle bugün hesap ekranında görünen tutar, satın alma maliyeti ve tasfiye sonunda alınacak ödeme farklı olabilir. Varlıkların satış fiyatları, fonun borçları, giderleri ve satış emrinin durumu sonucu etkileyebilir. Her Pusula Portföy fonunun portföyü ayrı olduğundan bütün yatırımcılar için tek bir ödeme oranı veya kesin iade tutarı söylemek mümkün değildir.
Ödemeler Ne Zaman Yapılacak? Altı Ay Beklemek Zorunlu mu?
SPK, başlangıçta üç ay olarak belirlediği tasfiye süresini 20 Eylül 2026 tarihli kararıyla altı aya çıkardı. Kurul, bu değişikliğin fon varlıklarının piyasa koşulları dikkate alınarak mümkün olduğunca uygun şartlarda satılabilmesi amacıyla yapıldığını açıkladı.
Altı aylık süre, her ödemenin altıncı ayda yapılacağı anlamına gelmez. SPK, tasfiyenin koşullara göre daha erken tamamlanabileceğini belirtiyor. Tasfiye sırasında elde edilen nakdin bankanın belirleyeceği dönemlerde yatırımcılara aktarılması da düzenlenmiştir. Ödeme takvimi için fonun KAP duyuruları ve SPK açıklamaları takip edilmelidir.
Ödeme Yapılmaz veya Eksik Yapılırsa Nereye Başvurulabilir?
Beklenen ödeme yapılmazsa yatırımcı önce hangi fonda kaç payı bulunduğunu, gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş satış emirlerini, yapılan ödemeleri ve eksik olduğunu düşündüğü tutarı ortaya koymalıdır. Fonun satın alındığı banka veya aracı kurumdan, işlem ve hesap kayıtlarının yazılı olarak istenmesi sonraki başvurular için önemlidir.
Sermaye piyasası mevzuatına aykırı olduğu düşünülen somut bir işlem varsa SPK’ya belgeyle şikâyet veya ihbar başvurusu yapılabilir. SPK’ya şikâyet edilmesi, Kurulun yatırımcı lehine doğrudan tazminata hükmedeceği anlamına gelmez. SPK’nın başvuru açıklamasında, borsa işlemleri dışındaki bazı zarar ve tazmin uyuşmazlıkları için Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti de gösterilmektedir. Başvurulacak yol, uyuşmazlığın hangi işlemden doğduğuna göre değerlendirilmelidir.
Fon Zararının Tazmini İçin Dava Açılabilir mi?
Yatırım fonunun değer kaybetmesi tek başına portföy yönetim şirketinin veya başka bir kuruluşun yatırımcıya farkı ödemek zorunda olduğu anlamına gelmez. Tazminat talebi için hukuka veya sözleşmeye aykırı somut bir işlem, gerçek bir zarar ve bu işlemle zarar arasındaki bağlantı ortaya konulmalıdır. Sorumluluğun hangi kuruluşa veya kişiye ait olduğu ayrıca incelenir.
Gerçeğe aykırı bilgilendirme, fon izahnamesine aykırı işlem, değerleme veya saklama yükümlülüğünün ihlali gibi iddialar varsa bunlar ancak ilgili kayıtlarla desteklenerek ileri sürülmelidir. SPK’nın tasfiye kararı, adı geçen şirket veya kişiler hakkında tek başına suçluluk ya da tazminat sorumluluğu tespiti değildir. Dava türü, görevli merci, süreler ve talep edilebilecek tutar dosyanın özelliklerine göre belirlenir.
Pusula Portföy Yatırımcıları YTM Güvencesinden Yararlanabilir mi?
Fon tasfiyesi ile Yatırımcı Tazmin Merkezinin (YTM) tazmin mekanizması farklı süreçlerdir. YTM koruması, kanunda belirtilen şartlarda yatırım kuruluşunun yatırımcı adına sakladığı veya yönettiği nakdi ödeme ya da sermaye piyasası aracını teslim yükümlülüğünü yerine getirememesiyle ilgilidir. YTM’nin koruma kapsamı açıklamasına göre piyasa fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararlar tazmin kapsamında değildir.
Bu nedenle “Pusula Portföy fonu tasfiye edildi, YTM yatırdığım parayı öder” şeklinde bir sonuca varılamaz. YTM kapsamında ödeme için ilgili kanuni şartların ve SPK tazmin kararının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Fon payı sahiplerine tasfiye kapsamında yapılacak ödeme ile YTM tazmini birbirine karıştırılmamalıdır.
Başvuru İçin Hangi Belgeler Saklanmalı?
Yatırımcı, süreç devam ederken hesap ve işlem kayıtlarının birer kopyasını almalıdır. Özellikle satış emri vermiş kişiler açısından emrin verildiği tarih, saat, kanal ve gerçekleşme durumu önem taşır. Daha sonra oluşabilecek bir kayıt uyuşmazlığında yalnızca güncel hesap ekranına bakmak yeterli olmayabilir.
Saklanması yararlı belgeler şunlardır:
- Fonun tam unvanını ve kodunu gösteren hesap dökümü,
- Katılma payı adedini gösteren MKK ve yatırım hesabı kayıtları,
- Alış ve satış emri dekontları ile emir durum ekranları,
- Banka hesap hareketleri ve varsa yapılan tasfiye ödemeleri,
- Fon izahnamesi, yatırımcı bilgi formu ve ilgili KAP duyuruları,
- Banka, aracı kurum veya diğer kuruluşlarla yapılan yazışmalar,
- Yapılan başvurular ve verilen yazılı cevaplar.
Başvuruda bulunmadan önce fonun tasfiye listesinde olup olmadığı, emrin gerçekleşme durumu ve hesapta görünen pay adedi birlikte kontrol edilmelidir. Bu üç bilgi, ödeme sürecini izlemek ve varsa eksik ödeme iddiasını somutlaştırmak için başlangıç noktasıdır.
